Kunst, installaties en performances
Ontdek een beter internet door de kracht van kunst! Bekijk hier ons volledige kunst- en performanceprogramma waarin we de problemen van big tech blootleggen en oplossingen voor de toekomst verbeelden.
Chadding
Door Julia Janssen
Kan ChatGPT liegen? Worden gesprekken beïnvloed? Sluit OpenAI deals en stuurt het agenda-gedreven antwoorden? Zal ChatGPT antwoorden in de vorm van advertenties?
In Chadding daagt Julia Janssen ChatGPT uit om zijn eigen begrip bloot te leggen van hoe AI de werkelijkheid beïnvloedt en hoe OpenAI van plan is daar controle over te houden. Ze schetst een toekomst waarin het onmogelijk wordt om onderscheid te maken tussen een gegenereerd antwoord en een gesponsord antwoord, en verzet zich tegen de 'onvermijdelijke' ontwikkeling van generatieve AI.
Algoritmen vormen onophoudelijk ons leven: door AI gegenereerde content overspoelt het internet, AI-agenten dringen ons bestaan binnen en generatieve AI-bots nemen elke pixel van de digitale ruimte in. Ze lossen taken op, herschrijven teksten, selecteren entertainment, kopen producten, vatten nieuws samen en synchroniseren informatie. Het voelt moeiteloos, eenvoudig en comfortabel. Maar tegen welke prijs? Wrijvingsloosheid gaat gepaard met gehoorzaamheid, aan de machine, aan de industrie en aan onze eigen voorspelbaarheid.
Julia Janssen is een meermaals bekroonde kunstenaar, onderzoeker en mensenrechtenactivist, bekend om haar installaties die mensen een kijkje achter de schermen van apps en platforms bieden. Ze is ambassadrice van de Data Protection Foundation in collectieve rechtszaken tegen X, Adobe en Amazon, wegens massale surveillance, profilering en de onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens.
Prodigies
Door Ginevra Petrozzi
Hoe is het weer morgen? Stil.
Prodigies is een voorstel voor een alternatief raadplegingsapparaat voor AI-voorspellingen, één dat onleesbaarheid, meervoudigheid en een open toekomst belichaamt. De naam verwijst naar het Romeinse concept van 'prodigia': ongewone weersgebeurtenissen of vreemde dierengeboorten die werden geïnterpreteerd als boodschappen van het goddelijke. Het werk bestaat uit een digitaal scherm dat real-life weerdata uit Amsterdam omzet in ambigue woorden, waaroverheen een geautomatiseerd gordijn opent en sluit op willekeurige momenten gedurende de dag, gebaseerd op het vertrouwen in de voorspelling. Gebruikers worden zo gedwongen verantwoordelijkheid terug te nemen over de voorspellingen die ze ontvangen, en actief bezig te zijn met interpretatie om een antwoord op hun vragen te vinden.
AI en algoritmische systemen proberen antwoorden te genereren over de toekomst op basis van gegevens die in het verleden zijn verzameld — maar de toekomst is intrinsiek onvoorspelbaar, en daarom zal elke voorspelling een onzekere zijn.
Ginevra Petrozzi is een kunstenaar en interdisciplinair ontwerper gebaseerd in Nederland, wiens werk het begrip magisch denken uitbreidt in de context van moderne voorspellende systemen zoals AI, machine learning en algoritmische processen. Momenteel verkent ze het mystieke en occulte binnen de hedendaagse technopolitiek, waarbij ze de rol van de 'digitale heks' op zich heeft genomen, het archetypische figuur van de tovenares terugclaimend als zowel genezer als politieke rebel. Haar werk is internationaal tentoongesteld, onder meer in de Nationale Galerie voor Moderne en Hedendaagse Kunst in Rome, het Stedelijk Museum Amsterdam, TENT Rotterdam en de Science Gallery London.
Network Proximity Atlas
Door Irakli Sabekia
De snelheid van een internetverbinding tussen twee punten wordt niet alleen bepaald door de fysieke afstand, ze wordt gevormd door de kwaliteit van de infrastructuur langs het pad van het signaal. De connectiviteitspatronen die daardoor ontstaan bieden inzicht in de complexe machtsdynamieken die de ontwikkeling van het wereldwijde netwerk sturen.
Network Proximity Atlas is een multimedia-installatie die deze eigenschap van het internet onderzoekt. Het werk meet de connectiviteit met elk land en analyseert de verzamelde gegevens in twee delen. In het eerste deel wordt elke verbinding onderzocht en sonisch weergegeven: de toon die het terugkerende signaal vertegenwoordigt, wordt aangepast aan de latentie van de verbinding. In het tweede deel worden de opgenomen parameters gebruikt om een kaart van de wereld te genereren op basis van connectiviteit, een kaart waarin landen worden herschikt volgens de snelheid en kwaliteit van hun verbinding.
Samen onthullen de twee delen een internet dat verre van gelijkwaardig is: een netwerk waarvan de vorm niet wordt bepaald door geografie, maar door macht.
Irakli Sabekia is een Georgische ontwerper en artistiek onderzoeker gebaseerd in Amsterdam. Op het snijvlak van design, kunst en filosofie onderzoekt hij de wrijvingen die ontstaan tussen de mens en het systeem. In zijn installaties wordt ervaring gebruikt als instrument om een dialoog aan te gaan met de toeschouwer, waarbij een betekenisvolle ontmoeting ontstaat die een gelaagd inzicht biedt in de thema's die hij behandelt.
Dance Out of Pattern
Door Luna Maurer
In Dance Out of Pattern gebruikt Luna Maurer een AI-systeem dat ze zelf heeft ontwikkeld om te onderzoeken wat er gebeurt als ze een AI-metgezel als danspartner heeft. Het gaat niet om een digitale tweeling of virtuele danser, maar om een AI-systeem dat haar bewegingen interpreteert, op haar reageert en haar via taal uitdaagt, waardoor een wederzijdse dialoog mogelijk wordt. Maurer reageert live op de opdrachten van de AI, die het publiek mee kan lezen en zo simultaan zelf kan interpreteren.
Met dit werk onderzoekt Maurer of fysieke expressie een manier kan zijn om samen met een niet-menselijke entiteit nieuwe verhalen te creëren: wat ontstaat er wanneer een menselijke danser en een machine daadwerkelijk via beweging 'met elkaar in gesprek gaan'?
De installatie bestaat uit meerdere schermen waarop haar werk te zien is.
Short Circuit
Hyperscalers, algoritmes, content farming, cloud computing – we weten dat we de digitale wereld anders willen maken, maar hoe?
De kunstenaars in Short circuit breken technologie open en bouwen van de digitale brokstukken nieuwe ideeën. Ze stellen alternatieven voor en laten zien hoe eerlijkere technologie in elkaar kan zitten. Duik in de fysieke impact van datacenters en de cloud, verken privacybescherming als een eeuwenoude vloek, en ontdek hoe je via gamer culture en PC-modificatie anders naar je relatie met hardware gaat kijken.
Met werk van Ginevra Petrozzi, Gion Berlijn, Irakli Sabekia, Julia Janssen, Kai-Hsiang Wen, Nestor Siré en Papertrail.
Prologo d'Entrata
Een samenwerking tussen ICK Dans Amsterdam en Waag Futurelab
Wat gebeurt er wanneer een danser wordt uitgedaagd door een digitale tegenkracht die beweging herkent, herinterpreteert en vertaalt naar een hoorbare danspartner? Kunnen we een samen gecreëerde performance verwachten tussen een menselijke performer en een digitaal leersysteem? En zo ja, welke creatieve en ethische voorwaarden bepalen die?
In samenwerking tussen ICK Dans Amsterdam en Waag Futurelab verkent deze workshop, performance en discussie lichamelijke creativiteit op het snijvlak van menselijke beweging en AI. Samen onderzoeken we wat het betekent om te dansen mét — en tégen — een algoritme, en wat er ontstaat wanneer dans de machine-interpretatie ontmoet.
De sessie begint met een Double Skin/Double Mind (DS/DM) bewegingsworkshop, de dansmethode ontwikkeld door artistiek directeuren van ICK Dans Amsterdam Emio Greco en Pieter C. Scholten.
Deelnemers ervaren vervolgens fragmenten uit Prologo d'Entrata, de openingsscène van de dansopera WE, the LUST (2024), waarbij het dansende lichaam voortdurend een muzikale partituur hervormt via een AI Toolbox die beweging analyseert en omzet in geluid.
De performance wordt gevolgd door een discussie met Hiroki Nunogaki (ICK), Suzan Tunca (ICK), Francesco Cutillo (ICK), Ola Bonati (Waag) en de deelnemers.
Deze sessie maakt deel uit van het EU-onderzoeksproject HAMLET, dat de voorwaarden onderzoekt waaronder de culturele en creatieve industrie kan worden versterkt door AI en samenwerking.
